ขั้นตอนการเพิ่มสีหรือย้อมสีให้กับสิ่งทอต่างๆ

ขั้นตอนการย้อมสีให้กับสิ่งทอ เป็นอีกหนึ่งขั้นตอนในกระบวนการผลิตเส้นใยหรือผ้าผืน โดยจะทำเป็นขั้นตอนสุดท้าย ก่อนจะนำไปผลิตเป็นเสื้อผ้า หรือผลิตภัณฑ์อื่นๆซึ่งใช้เส้นใยเป็นส่วนประกอบ

การย้อมสี

เป็นการเพิ่มหรือการปรับเปลี่ยนสิ่งทอ จากการใช้ขั้นตอนในการย้อมที่แตกต่าง เช่น การย้อมแบบดูดซึม , การย้อมด้วยวิธีต่อเนื่อง เป็นต้น ทั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้สิ่งทอ มีสีตามต้องการ

การย้อมผ้าสามารถทำได้หลายวิธี โดยผู้ย้อมเป็นผู้เลือกใช้วิธีการย้อมที่เหมาะสม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพโรงงานและความต้องการของผู้ย้อม แต่อย่างไรก็ตามสิ่งที่ควรคำนึงเป็นลำดับสำคัญ คือ คุณลักษณะของวัสดุที่จะทำการย้อม , ประเภทของเครื่องจักร , ค่าย้อม รวมทั้งการนำไปใช้สอยของวัสดุที่จะย้อม

วิธีการย้อมผ้าแบ่งอออกเป็น 3 วิธีดังนี้

การย้อมแบบดูดซึม

สำหรับการย้อมด้วยวิธีนี้ ผ้าจะถูกหมุนอยู่ในอ่างย้อม รอจนการย้อมเสร็จสิ้น เครื่องย้อมที่นิยมใช้กันมาก เช่น Jigger dyeing machine , Jet dyeing machine , winch dyeing machine และเครื่องย้อมเส้นด้ายสำเร็จรูป โดยเครื่องย้อมแต่ละชนิด ย่อมมีอัตราส่วนของผ้ากับสารละลายน้ำย้อม แตกต่างกันไป

การย้อมแบบกึ่งต่อเนื่อง

การย้อมแบบวิธีกึ่งต่อเนื่อง มี 3 ขั้นตอน คือ การอัดน้ำสีและด่าง ,  การม้วนเก็บไว้ และการซัก ส่วนเครื่องย้อมประกอบด้วย อ่างน้ำสำหรับจุ่มผ้า , ลูกกลิ้งอัดรีด , ลูกกลิ้งม้วนเก็บผ้า , ตู้อบ และอ่างซัก

การย้อมด้วยวิธีต่อเนื่อง

ด้วยวิธีนี้ ผ้าจะขยับไปตามขั้นตอนด้วยความต่อเนื่อง ไม่มีการหยุดแช่ ณ จุดใดจุดหนึ่ง โดยเริ่มตั้งแต่ผ้าขาว จนเสร็จออกมากลายเป็นผ้าย้อมที่สมบูรณ์ วิธีนี้เป็นวิธีย้อมเร็วที่สุด ทำให้เหมาะกับการย้อมคราวละจำนวนมาก แต่อย่างไรก็ตาม ข้อเสียของวิธีนี้คือ ถ้ามีการผิดพลาดในขณะการย้อม กว่าปัญหานั้นจะได้รับการแก้ไข ผ้าก็อาจจะผ่านการย้อมไปเป็นจำนวนมากแล้วนั่นเอง เพราะฉะนั้นการย้อมด้วยวิธีต่อเนื่อง จำเป็นต้องมีการเตรียมพร้อมด้วยความรัดกุม ทางด้านกรรมวิธี โดยทั่วไปจะประกอบด้วยขั้นตอนต่างๆ ได้แก่ การอัดน้ำสี , การอบแห้ง , การผนึกสี , การซัก

หลักการย้อมในขั้นตอนการอัดน้ำสี มีความคล้ายคลึงกับการย้อมแบบกึ่งต่อเนื่อง หากในวิธีนี้ใช้สภาวะอันมีความรุนแรงกว่ามาก โดยการผนึกสีนี้สามารถทำได้โดยการใช้ไอน้ำหรือความร้อนแห้ง ปัจจัยในเรื่องของอุณหภูมิ รวมทั้งเวลาที่ใช้ ก็ขึ้นอยู่กับปฏิกิริยาของสี ตามปกติทั่วไปแล้วผู้ย้อมส่วนใหญ่จะเลือกทำให้การผนึกสีเกิดขึ้นในเวลาสั้นที่สุด เพื่อให้ได้ผลผลิตสูงสุดนั่นเอง